Het waren de jaren negentig. Ik viste Battus’ Opperlandse taal- & letterkunde uit mijn ouders’ boekenkast en ontdekte hoe grappig en slim taal kan zijn. Zodra de Vrij Nederland binnenkwam, bladerde ik naar de rubriek ‘Geknipt voor u’: knipsels uit kranten en tijdschriften met hilarische fouten. Ik kocht het verzamelboekje en sommige bladzijden daarvan kan ik niet lezen zonder opnieuw de slappe lach te krijgen. De rubriek ‘Ruggespraak’ lees ik nog steeds als eerste als Onze Taal op de mat valt; ik heb inmiddels zelf een abonnement.
Het moge duidelijk zijn dat het plezier in taal via mijn ouders op papier naar me toekwam. Maar waar haal ik mijn taalplezier tegenwoordig vandaan? Hier volgen zes (of stiekem zelfs twaalf) tips!
1. De klassiekers
Taalvoutjes. Begon als Facebookaccount, zit inmiddels ook al jaren op Instagram en andere socials. Is net als ik liefhebber van al die grappige taal- en communicatiefouten in kranten, tijdschriften en reclame-uitingen. Lokt geregeld een grinnik uit, of zelfs een schaterlach. De makers blijven gelukkig doorgaan, dit in tegenstelling tot die van de ook bijzonder leuke site Signalering Onjuist Spatiegebruik (S.O.S., de site is nog wel in de lucht, maar er wordt niet meer aan gewerkt).
2. De nieuwkomers
Mijn (ook al taalminnende) broertje wees me vorige maand op de podcast We love Nederlands van de jongens van Rundfunk. Ik heb heel smakelijk gelachen om Tom van Kalmthout en Yannick van de Velde en hun voorstellen voor taalvernieuwing, hun accenten, lievelingswoorden, anekdotes en taalweetjes. Zijn ze soms heel flauw? Of vies? Jazeker, maar ze hebben ook een bijzonder grote kennis van en liefde voor taal. Aanrader!
Ook volg ik sinds kort JP Pellemans, na een uitzending van De eeuw van de amateur, waarin hij te gast was. Als je bij JP aan Lingo denkt: klopt, dat is ’m! Hij vertelde in de podcast over zijn liefde voor taal en zijn vrolijke boek Het ABC van JP 2. Deel 1 stond vol lekkere taalweetjes, in deel 2 neemt JP je mee op taalavontuur door de supermarkt.
3. Snel en helder
Geografisch designer Frans van der Vleuten brengt op Instagram de Nederlandse en Vlaamse cultuur in kaart: letterlijk, hij laat met heldere, gekleurde landkaarten in korte aansprekende filmpjes allerlei leuke, vaak talige verschijnselen zien: waar zeggen ze ‘friet’ en waar ‘patat’, hoe spreek je het woord ‘puzzel’ uit, welk woord gebruik je voor ’braken’, hoe noem jij één snee van een brood? Bijna elke keer hoor ik iets wat ik nog niet wist. De kaarten doen me overigens denken aan de mini-onderzoekjes van taalonderzoeker Miet Ooms, ook leuk om te volgen!
4. Het serieuzere werk
Er is natuurlijk de podcast van Onze Taal, maar ik vermoed dat de meeste lezers hier Onze Taal al wel volgen op verschillende kanalen – hun nieuwsbrief, hun accounts op Instagram of LinkedIn – of simpelweg het tijdschrift in de bus krijgen. Ook ben ik een groot liefhebber van de site Neerlandistiek, voor het wat serieuzere taalplezier.
5. Niet meer te volgen maar te leuk om niet te vermelden
Het taalwetenschappersduo Sterre Leufkens en Marten van der Meulen had het geweldige blog De taalpassie van Milfje. De twee zijn er helaas mee gestopt, maar laat dat je er niet van weerhouden om hun blog te bekijken en te verdwalen in fantastische, slimme en grappige artikelen over taal, taalwetenschap, woorden, Nederlands, grammatica, taaladvies, taalfouten en alle andere dingen die taal mooi en leuk maken. Ik ben fan.
6. Lijstjes en spelletjes
En ten slotte zijn er de kleine grappige vondsten. Bijvoorbeeld de site waarop de meest hilarische namen van kapperszaken verzameld werden – waarom willen kappers over de hele wereld zo graag grappig zijn? Een groep vrienden maakte de lollige lijst ‘Boeken die je bij de tandarts in de wachtkamer aantreft’ (De aanslag, De kroongetuige, De tandeloze tijd, De Cock en de wortel van het kwaad, De brug en natuurlijk Vijftig tinten donkerder). Helaas is die ergens in de krochten van Facebook verdwenen.
Zijn slechte slogans soms goede taalgrappen? Vorm jezelf een mening. En wist je dat acteur Marc Nochem ‘Als ik ’m in je’ online heeft gezet? Dit heerlijke taalspel heb ik in mijn theatertijd vele uren gespeeld, in het busje op weg naar een voorstelling – ach ja, a dirty mind is a joy forever… Neem een kort kijkje, en verzin er nieuwe bij!
Heb jij nog een leuke tip? Ik hoor het graag, zodat ik een vervolg op dit artikel kan schrijven. Ik wens je heel veel taalplezier. Hopelijk krijg ook jij de slappe lach!
Niet zonder de slappe lach: ‘…helaas ten onrechte…’
